Przedawnienie na gruncie prawa cywilnego oznacza, że po upływie określonego terminu dłużnik może się skutecznie uchylić od zaspokojenia roszczenia, z kolei upływ terminu przedawnienia w prawie karnym powoduje, że przeciwko sprawcy przestępstwa nie można wszcząć postępowania o popełnienie danego przestępstwa, mamy wtedy do czynienia z przedawnieniem karalności, bądź nie można względem niego wykonać prawomocnie orzeczonego wyroku, wtedy z kolei mówimy o przedawnieniu wykonania kary.

Termin przedawnienia wykonania orzeczonego wyroku nie jest jednakże taki sam dla każdej orzeczonej kary, im bowiem cięższe przestępstwo zostało popełnione i została orzeczona wyższa kara, tym termin przedawnienia karalności jest dłuższy, zasada ta jest więc taka sama jak w przypadku przedawnienia karalności, w przypadku przedawnienia wykonania wyroku wyróżniamy jednakże tylko trzy terminy przedawnienia.

Zgodnie z regulacjami Kodeksu karnego, nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło 30 lat- w razie skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat albo karę surowszą; 15 lat- w razie skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat oraz 10 lat- w razie skazania na inną karę. Po upływie 10 lat przedawnia się również wykonanie orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych oraz przepadku.

Termin przedawnienia rozpoczyna bieg od uprawomocnienia wyroku skazującego, i co istotne, dla terminu przedawnienia nie ma znaczenia czy później zapadały orzeczenia modyfikujące wymiar orzeczonej kary. Powyższy podgląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt: I KZP 4/03, w której zauważył, iż „Wnioski wynikające z wykładni językowej tego przepisu upoważniają do stwierdzenia, że początkiem terminu przedawnienia wykonania kary jest data uprawomocnienia się wyroku skazującego. W art. 103 § 1 k.k. mowa jest o wyroku, a nie o orzeczeniu, a zatem istotna jest kara zawarta w wyroku, natomiast późniejsze jej modyfikacje dokonane po uprawomocnieniu się wyroku, np. w wyniku zastosowania amnestii lub aktu łaski, nie mają znaczenia dla przedawnienia wykonania kary. W przepisie tym chodzi bowiem o karę pierwotnie wymierzoną prawomocnym wyrokiem, dlatego późniejsze zmiany, wprowadzone do wyroku w postępowaniu wykonawczym w formie postanowień, nie mogą mieć wpływu na zmianę terminu przedawnienia. Oczywiste jest więc, że termin przedawnienia liczy się od daty uprawomocnienia się wyroku skazującego, a nie od daty uprawomocnienia się orzeczenia, na podstawie którego złagodzono karę”.

Dla terminu przedawnienia bez znaczenia również jest czy został wydany wyrok łączny, zgodnie bowiem z postanowieniem Sądu Najwyższego- Izba Karna z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt: I KZP 57/05: „Połączenie w wyroku łącznym kar jednostkowych, które w całości zostały wykonane, nie ma znaczenia dla ustalenia okresu przedawnienia, jako że w wypadku wydania wyroku łącznego bieg przedawnienia liczy się od daty uprawomocnienia się poszczególnych wyroków”.

Istotne także jest, że nie w każdym przypadku dojdzie do przedawnienia wykonania kary, jak również do przedawnienia karalności. Przepisy Kodeksu karnego wprost bowiem stanowią, że wskazanych w ustawie terminów przedawnienia nie stosuje się do zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych.

Ponadto, regulacji dotyczących przedawnienia nie stosuje się również do umyślnego przestępstwa: zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym udręczeniem oraz popełnionego przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na postanowienie Sądu Najwyższego- Izba Karna z dnia 28 lipca 2000 r., sygn. akt: II KK 27/10, w którym Sąd zauważył, iż wśród typów przestępstw objętych zasadą nieprzedawnienia ustawodawca swoją wolą nie wskazał występku udziału w pobiciu ze skutkiem śmiertelnym.

Użyte w przepisie dotyczącym wyłączenia przedawnienia określenie „przestępstwo umyślne: ciężkiego uszkodzenia ciała i ciężkiego uszczerbku na zdrowiu” odpowiadają bowiem tylko przestępstwom umyślnym „ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia”. Instytucja wyłączenia przedawnienia ma ponadto zastosowanie pod warunkiem nieustania karalności danego przestępstwa do dnia wejścia w życie Kodeksu karnego z 1997 r., oraz stanowi wyjątek od zasady, jaką jest przedawnianie się karalności przestępstw, co wyklucza możliwość dokonywania interpretacji rozszerzającej.

Przedawnienie wykonania wyroku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *